“Takohemi për një libër shqip”, aktiviteti i studentëve të Gjuhë-Letërsisë

Studentët e degës së Gjuhë-Letërsisë, pranë departamentit të Gjuhësisë në Universitetin e Elbasanit, kanë organizuar një aktivitet të titulluar “Takohemi për një libër shqip”. Risi e këtij aktiviteti ishte fakti, se ai u ideua dhe u realizua nga vetë studentët, si një inisiativë e vetë atyre, për të ndarë me njëri -tjetrin, pjesë të librave shqip, të autorëve më të shquar të vendit.  Këto pjesë u interpretuan në auditor, nga vetë studentët, nga pedagogë të tyre, por edhe nga aktorë profesionistë të ftuar me këtë rast. 

 

Zhvillohet tryeza e parë e diskutimeve mbi shëndetin e gruas në Universitetin e Elbasanit

Departamenti i Gjuhëve Angleze dhe Gjermane në Universitetin e Elbasanit, ka organizuar tryezën e parë të diskutimit mbi shëndetin e gruas. Organizimi i kësaj tryeze ka qenë një inisiativë e studiueses së programit Fullbrajt pedagoges Iclal Vanëesenbeeck, e cila për një semestër është pjesë e Departamentit të Gjuhëve Angleze dhe Gjermane në Universitetin e Elbasanit, dhe mbështejes së shefes së këtij departamenti Prof.Asc.Dr. Laureta Vavla. E pranishme në të ka qenë edhe Meghan McGill,  Zv.Shefe e Zyrës së Marrëdhënieve me Publikun në Ambasadën Amerikane në Tiranë. Tryeza e diskutimit është moderuar nga Dr. Eriada Çela, pedagoge e Departamentit, titullare e lëndës në studimeve gjinore pranë degës së anglishtes në Universitetin e Elbasanit. Në panel ishin të pranishëm doktorë, gjinekologë, infermierë, psikologë, përfaqësues nga organizatat jo qeveritare dhe mësues. Këto tryeza të diskutimit synojnë inkurajimin e diskutimeve mbi çështjet me bazë gjinore në ambientet akademike.

Ndërkohë Meghan McGill,  Zv.Shefe e Zyrës së Marrëdhënieve me Publikun në Ambasadën Amerikane në Tiranë, është pritur në një takim edhe nga Rektori i Universitetit të Elbasanit Prof.Dr. Skender Topi, ku është diskutuar mbi thellimin e bashkëpinimit mes Ambasadës dhe Universitetit. Rektori gjatë këtij takimi ka theksuar gadishmërinë e Universitetit për të punuar me projekte të përbashkëta në fusha të ndryshme në interes të dy palëve. Prof.Dr. Skender Topi ka thënë se forcimi i bashkëpunimeve me ambasadën amerikane në Tiranë dhe me Universitetet Amerikane, mbetet prioritet i punës së tij në drejtim të Universitetit të Elbasanit. 

 

Leksione të hapura për studentët e Fakultetit të Shkencave Humane

Profesori Marsel Kurtiadhis ka mbajtur nje leksion të hapur me studentë të programit të studimit gjuhë-letërsi me temë “Letërsia rome nga prehistoria deri në ditët e sotme”. Gjatë këtij leksioni të hapur, i cili u organizua në formën e bashkëbisedimit profesori i njohur në fushën e studimeve rome, ka prezantuar përpara studentëve materiale mjaft interesante, të panjohura më parë, duke dhënë një panoramë të plotë dhe të qartë, të krijimtarisë rome në fushën e letërsisë. Aktiviteti u organizua nga Departamenti i Letërsi-Gazetarisë, në kuadër të orëve të hapura në auditor me studentët.

Po kështu në kuadër të aktiviteteve të zhvilluara nga Fakulteti i Shkencave Humane, është organizuar ceremonia e promovimit të fjalorit suedisht-shqip, të autorit Sadulla Zendeli-Daja. Edhe në këtë aktivitet ku të pranishëm ishin Dekani i FSHH Prof.Asc.Dr.Albert Riska dhe shefja e Departamentit te Letërsi-Gazetarisë Prof.asc.Dr Elvira Lumi si dhe studentë dhe pedagogë të këtij Fakulteti, ka patur një prezantim dhe diskutim të hapur në lidhje me prodhimtarinë intelektuale të autorit.

 

Zhvillohet konferenca shkencore “Letërsia dhe media - një perspektivë krahasuese”

Në datat 19-20 nëntor, në ambientet e Universitetit “Aleksandër Xhuvani” në Elbasan u mbajt konferenca shkencore ndërkombëtare “Letërsia dhe media - një perspektivë krahasuese”. Kjo konferencë u organizua nga Departamenti Letërsi-Gazetari në Universitetin e Elbasanit, në bashkepunim dhe me mbështetjen e Departamentit të Shkencave Sociale e Politike të Universitetit të Firenzes, në Itali, dhe Fakultetit të Komunikimit Masiv dhe Gazetarisë të Kolegjit AAB të Prishtinës, në Kosovë.

Qëllimi i kësaj konference ishte ofrimi i argumenteve te reja kerkimore dhe nxitja e debateve në fushën e studimeve mbi letërsine dhe median. Bëhet fjalë për një qerthull studimor mjaft të gjerë, që ka njohur zhvillim në studimet ndërkombëtare, por që në kontekstin shkencor shqiptar mbetet ende një terren për t’u eksploruar duke perdorur metodologji të reja të imponuara nga shtysa e vazhdueshme e inovacionit.

 

Gjatë dy ditëve të zhvillimit të saj, krahas studiuesve të medieve, komunikimit dhe letërsisë nga të gjitha universitetet shqiptare në Shqipëri dhe Kosovë, referuan edhe studiueset nga Italia, Silvia Pezzoli, Sheyla Moroni dhe Letizia Materassi. Tematikat studimore dhe çështjet që u diskutuan në këtë konferencë, trajtuan veçoritë e ndërthurjes së ligjërimit gazetaresk me ligjërimin letrar, një tendencë kjo që zhduk vijën ndarëse mes letërsisë dhe gazetarisë, mes fiksionit dhe jo fiksionit, mes informacionit dhe narracionit, për të shkuar drejt problemeve që vërehen në kalimin e tekstit letrar dhe përshtatjen e tij për skenën dhe ekranin, pa harruar edhe ato që lidhen me zhvillimet që ka sjellë për industrinë e librit progresi i vrullshëm i teknologjisë dhe platformave online. 

 

Konferencë në 90 vjetorin e lindjes së Martin Camajt

Në 90 vjetorin e lindjes së Martin Camajt, Universiteti i Elbasanit, përkatësisht departamentet e Gjuhës dhe të Letërsi-gazetarisë, kanë organizuar një konferencë shkencore, në kujtim të kësaj figure të shquar të mendimit intelektual shqiptar. E ftuar në këtë konferencë ishte edhe bashkëshortja e Martin Camajt, Erika Camaj, e cila erdhi enkas për të qenë pjesë e saj, nga Gjermania.

Duke folur në hapje të kësaj konference Rektori i Universitetit “Aleksandër Xhuvani” Prof.Dr. Liman Varoshi, u ka uruar mirëseardhjen të pranishmëve dhe është ndalur në veprimtarinë dhe kompleksitetin e figurës së Martin Camajt në hapësirën mbarëshqiptare. “dija jonë, dija universitare dhe akademike, ka detyrime të mëdha ndaj figurës së Martin Camajt, shkrimtar e shkencëtar, albanolog e profesor, me kontribute të pashmangshme në historinë e gjuhës shqipe, të shkrimit dhe alfabetizmit të saj, në etnologji e antropologji, në studimin e dialekteve, të historisë së letërsisë kombëtare prej fillimeve deri tek bashkëkohësia, prej Mesharit të Gjon Buzukut dhe veprës së Bogdanit, deri tek Ismail Kadare”, ka thënë rektori Liman Varoshi gjatë fjalës së tij. 

Ndërkohë Rektori Varoshi gjatë fjalës së tij ka theksuar edhe rëndëinë e veprës letrare të Martin Camajt, e cila prej 30 vjetësh i mungoi lexuesit shqiptar, për shkak të diktaturës, duke theksuar synimin e Universitetit të Elbasanit, që veprat e tij të studiohen në nivelet master, me qëllim specializimin e një brezi studiuesish të denjë për t’u marrë me interpretimin e saj.

Duke u ndalur në historinë e jetës së Martin Camajt, rektori Liman Varoshi ka thënë: “ Martin Camaj u largua nga Shqipëria kur pa se asaj po i shfaqej rreziku i totalitarizimit dhe i kontrollit prej lidershipit bolshevik botëror. Shqipëria zyrtare kurrë nuk ia hapi dyert, shtypi zyrtar kurrë nuk ia përmendi emrin. Gati një shysëm shekulli shkenca dhe kultura shqiptare, bënë sikur Martin Caman, personalitet dhe fenomen, nuk ekzistonte. Por Camaj, kurrë nuk e ngatërroi Shqipërinë zyrtare, me Shqipërinë vendlindje. Nuk qoftë edhe një rast të vetëm që ai të ketë përgojuar vendin e tij, ta ketë qortuar në sy të të huajve, të ketë ndarë veten prej saj. Si të thuash, Camaj e deshi vendin e tij me gjithë dhimbjet që po përjetonte”

Pas fjalës së Rektorit Prof.Dr. Liman Varoshi edhe akademik Rexhep Ismajli dhe Prof.Dr.  Shaban Sinani, kanë vlerësuar gjatë fjalës së tyre, veprën dhe dimensionin intelektual të Martin Camajt, duke theksuar edhe njëherë faktin e rëndësisë së studimeve të tij në disa fusha, ku në secilën prej tyre, ai jo vetëm ka lënë një trashëgimi të shkëlqyer, por një bazë të rëndësishme të fondit të mendimit intelektual mbarëshqiptar. 

Ndërkohë për nder të veprës së tij dhe të aktit të bashkëshortes së tij, që një pjesë të mirë të bibliotekës së Martin Camajt, ia dhuroi bibliotekës së Universitetit të Elbasanit, një prej sallave të kësaj Biblioteke tashmë do të mbajë emrin “Martin Camaj”.

Martin Camaj lindi në Temal, të Dukagjinit në vitin 1927. Në vitin 1935 vendoset përfundimisht në Shkodër dhe mbaron studimet në kolegjin jezuit “Xaverianum”. Camaj u bë pjesë e rezistencën antikomuniste pas vitit 1944 dhe në vitin 1948 arrin të arratiset nga Shqipëria për ti shpëtuar persekutimit. Fillimisht vendoset në Beograd, ku mbaron edhe studimet e larta në Universitetin e kryeqytetit jugosllav, në degën e filologjisë romake me specialitet gjuhë dhe letërsi italiane. Më pas vendoset ne Itali, ku nën drejtimin e Ernest Koliqit, në vitin 1960, mbron tezën e doktoraturës në Universitetin e Romës, me “Mesharin” e Gjon Buzukut.  Në vitin 1960 shkon në Mynih të Gjermanisë, ku pas përfundimit të një kursi 10 mujor, fillon të japë mësim pranë Universitetit  Ludwig-Maximilian. Pikërisht në Mynih ai do të kalonte gjithë jetën e tij deri sa ndërroi jetë në 12 mars të vitit 1992. 

 

Konferencë e departamentit të Gjuhës në Universitetin e Elbasanit mbi veprimtarinë e Prof.Dr Remzi Përnaska

Remzi Përnaska, personalitet i gjuhësisë shqiptare, ishte titulli i konferencës që Departamenti i Gjuhës, pranë Fakultetit të Shkencave Humane në UE zhvilloi në sallën kryesore të Bibliotekës Universitare. Duke hapër këtë konferëncë, në prani të studiuesve më të shquar të gjuhësisë shqiptare dhe personaliteteve të shkencave filologjike në vend, Rektori i Universitetit të Elbasanit, duke iu drejtuar personalisht Prof.Dr. Remzi Përnaskës e ka falenderuar atë për kontributin e dhënë në ndihmë të shkencave gjuhësore shqipe, si dhe në ndihmë të Universitetit të Elbasanit. Prof.Dr Liman Varoshi ka theksuar se Remzi Përnaska një personalitet që jetën e ka çuar përmes Parisit dhe Shqipërisë ka një kontribut të posaçëm në gjuhësinë shqipe dhe një prodhimtari studimore që sa vjen e bëhet më e çmuar. Edhe Dekani i Fakultetit të Shkencave Humane Prof.Dr. Roland Gjini ka vlerësuar Profesor Remzi Përnaskën për ndihmën që i ka dhënë fakultetit që drejton në të gjitha drejtimet, duke përfshirë edhe kontributin personal në literaturë të dhuruar, për ta bërë më cilësore mësimdhënien e gjuhës shqipe në këtë fakultet. Shefi i Departamentit të Gjuhës Prof.As.Dr Albert Riska në cilësinë e organizatorit të kësaj Konference ka theksuar se të organizosh një konferencë për Remzi Përnaskën është kënaqësi, pasi kemi të bëjmë me një personalitet të vërtetë në fushën e gjuhësisë.
Konferenca më pas ka vazhduar me seancat plenare ku janë prezantuar 20 referate dhe studime shkencore në lidhje me veprimtarinë dhe punën e Prof. Dr Remzi Përnaskës.

Për aktivitetin shkencor e pedagogjik të prof.dr. Remzi Përnaska

I lindur në Korçë më 20 dhjetor 1934, shkollën fillore, shtatëvjeçare dhe të mesme i kreu në vendlindje, kurse studimet e para të larta për gjuhë dhe letërsi ruse në Institutin e Lartë Pedagogjik Dyvjeçar të Tiranës, më 1956. Pas mbarimit të studimeve të larta për gjuhë ruse më 1956 ka punuar si mësues i gjuhës shqipe dhe ruse në Cërrik të Elbasanit deri në vitin 1960. Vazhdoi me korrespondencë Institutin e Lartë Pedagogjik katërvjeçar, po për gjuhë dhe letërsi ruse, por, meqë u dërgua për të mësuar turqishten në Institutin e Gjuhëve të Lindjes në Moskë, nuk mundi të marrë diplomën përkatëse. Pas kthimit nga Moska, më 1961, vazhdoi studimet e larta në degën e gjuhës shqipe të Fakultetit të Historisë dhe të Filologjisë, të cilat i kreu më 1963. Për rezultate të shkëlqyera në studimet e larta, e mbajtën pedagog të sintaksës së gjuhës shqipe në katedrën e gjuhës shqipe të këtij fakulteti, ku punoi si pedagog i sintaksës së gjuhës shqipe, prej vitit 1963 deri në vitin 1974.
Në vitin 1974 u dërgua si lektor i gjuhës shqipe në Institutin e Gjuhëve dhe të Qytetërimeve Lindore në Paris, ku punoi deri në vitin 1982. Gjatë kësaj kohe u regjistrua në kurse të ndryshme për gjuhësi të përgjithshme dhe teorike. Ndoqi kurset e gjuhëtarit të madh francez Andre Martinet (i cili në librin e vet “Memoires d’un linguiste, vivre les langues”, Paris, 1993, faqe 201 flet shprehimisht për të), si edhe të gjuhëtarit tjetër të shquar francez Antoine Culioli, nën udhëheqjen shkencore të të cilit përgatiti një tezë për gradën më të lartë shkencore që ka Franca: "Doktor Shteti". Nuk e mbrojti dot se Ministria e Arsimit e Shqipërisë e detyroi të kthehet në atdhe një javë para mbrojtjes, më 1982.
Që nga viti 1975 është anëtar i Qendrës së Studimeve Ballkanike të Parisit dhe i Shoqatës Ndërkombëtare të Gjuhësisë Funksionale, kurse nga viti 1976 është anëtar i Shoqatës së Gjuhëtarëve të Parisit dhe nga viti 1994 edhe i Shoqatës së Gjuhëtarëve të Francës (shih "Annuaire des Linguistes de France” 1995-1996, faqe 57), që nga themelimi edhe i Rrethit të Gjuhëtarëve të Institutit Kombëtar të Gjuhëve dhe Qytetërimeve Lindore (viti 1997). Në vitin 1980 iu propozua nga Shoqata e Jo Aristotelianëve të ShBA-së të bëhet anëtar i saj, por nuk iu dha leja përkatëse nga autoritetet shqiptare të asaj kohe. Pas kthimit në atdhe, u emërua punonjës shkencor në Sektorin e Gramatikës dhe të Dialektologjisë të Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, ku punoi deri në vitin 1991. Gjatë kësaj kohe ka botuar artikuj shkencorë në revistat shqiptare "Studime filologjike", "Studia albanica", etj., si edhe në revista të huaja të specializuara në gjuhësi, si "Cahiers balcaniques", "Faits de langue", "Travaux du cercle des linguistes de l'INALCO", "Presses Universitaires de France", etj.
Është autor i dy krerëve (kundrina, rrethanori) dhe ka ndihmuar për redaktimin e pjesës së sintaksës së fjalisë të vëllimit të tretë të “Fonetika dhe gramatika e gjuhës së sotme letrare shqipe”, botuar nga Akademia e Shkencave.
Ka qenë anëtar i redaksisë së revistës "Studime filologjike" dhe i vëllimit të dytë të veprës së A. Xhuvanit, anëtar i Këshillit shkencor të Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë nga viti 1983 deri në vitin 1991; ka qenë delegat në Kongresin e drejtshkrimit të gjuhës shqipe më 1972, ku ka diskutuar dhe mbajtur një kumtesë. Ka marrë pjesë në kongrese dhe konferenca kombëtare dhe ndërkombëtare për gjuhësi; ka mbajtur ligjërata për gjuhën shqipe si në Athinë, Paris, Këln, Puatje, Marsejë, Nantë, Mynih, etj. Ka hartuar disa zëra për Fjalorin enciklopedik shqiptar. Nga tetori i vitit 1991 deri në shtator 1997 ka punuar sërish si lektor i gjuhës shqipe në Institutin e Gjuhëve dhe të Qytetërimeve të Lindjes në Paris. Ka botuar artikuj në revista të specializuara franceze dhe ndërkombëtare.
Ka mbrojtur një disertacion me temën "Kundranori me parafjalë në gjuhën shqipe" dhe ka fituar gradën "Doktor i shkencave" në Shqipëri. Ka botuar në Pejë librin "Kundranori me parafjalë në gjuhën shqipe". Ka mbrojtur një disertacion për doktor shteti me temën "Sintaksa e thënies në gjuhën e sotme shqipe (Sintaksa e trajtave të shkurtëra të përemrave vetorë)" dhe ka fituar gradën më të lartë shkencore që ka Franca: "Doctor d'Etat des lettres et sciences humaines", si edhe të drejtën për të udhëhequr punime doktoratash në Shqipëri dhe në Francë, për të qenë anëtar jurish për mbrojtje doktoratash. Kjo doktoratë i dha edhe titullin "Profesor" në Francë. Ky disertacion u botua në frëngjisht nga Presses Universitaires du Septentrion, Lille 1997, 672 faqe (shih Catalogue des theses disponibles, Septentrion Presses universitaires, Mars 1998, f. 21).
Bashkëpunimi i prof.dr. Remzi Përnaskës me Universitetin e Elbasanit është i shumanshëm: ai është këshilltari dhe nxitësi shkencor i një sërë veprimtarish shkencore të nivelit kombëtar dhe ndërkombëtar të organizuara në UE “A.Xhuvani”; është hartues dhe bashkëhartues i politikave të kërkimit në shkencor në nivel fakulteti dhe departamenti (në departamentin e gjuhësisë); është lektor i disiplinave të reja dhe bashkëkohore në ciklin e dytë të studimeve, në programin e studimit “Master i shkencave në gjuhësi”, si “Gjuhësi teorike”, “Morfologji teorike” etj.; është pjesëtar si këshilltar i grupit të punës për përgatitjen e dosjes së aplikimit për ciklin e tretë të studimeve në UE “Doktoratë në albanologji”, veçanërisht në profilin gjuhësi etj.
Për më tepër, prof.dr. Remzi Përnaska është mbështetës i palodhur i kërkuesve të rinj të departamentit të gjuhësisë së UE “A.Xhuvani”, duke siguruar për ta literaturë bashkëkohore, këshillim literature dhe kërkimi shkencor, nxitës i kualifikimit të tyre shkencor, drejtues dhe krijues i lidhjeve shkencore me universitete me profile të ngjashme në Francë, dhe, së fundi, pasurues i bibliotekës shkencore, që nga bibliotekat vetjake të kërkuesve të rinj e jo vetëm të departamentit, deri të fondet e Bibliotekës Universitare të UE “A.Xhuvani”.
Për këtë, në shenjë vlerësimi real dhe mirënjohjeje ndaj kësaj figure të rëndësishme të shkencës shqiptare Universiteti i Elbasanit e ka nderuar prof.dr. Remzi Përnaskën me titullin “Honoris causa”.