Leksion i hapur i Prof. Dr Emine Sadikut

 

 Abstractum pro concreto, mbi veçoritë dhe prurjet në tekst të emrave prejfoljorë abstraktë në prozën e Ismail Kadaresë, ishte titulli i leksionit të hapur që prof. dr. Emine Sadiku mbajti më 29.03.2016.  Objekt i këtij referati ishin emrat prejfoljorë abstraktë në veprën e Kadaresë, veçanërisht emrat prejfoljorë të veprimit. Ato u  analizuan në aspektin e ndërtimit të formimeve  të tyre, kuptimit të përgjithshëm leksikor dhe funksionit e përdorimit të  këtyre formimeve në tekstet letrare. Prurjet e veçanta dhe veçoritë e formimeve prapashtesore në shqyrtim, lidhen me dukurinë e transpozicionit. Me transpozicion kuptohet”formimi i një njësie nominale për një koncept të ri në kuadrin e një koncepti ekzistues”. Emrat prejfoljorë abstraktë  kanë densitet semantik, ngjeshje semantike dhe për shkak të përbërjes kuptimore me komponente dyfarëshe: sema që rrjedhin nga foljet pëgjegjëse dhe sema që lidhen me statusin e fituar të emrit. Dendësimi vjen gjithashtu nga kompensimi i elementëve modale dhe temporale që humbin gjatë formimit të emrit abstrakt deverbal.

Përdorimi i dendur i emrave prejfoljorë abstraktë në prozën e I. Kadaresë është tregues i komponentit abstragues në receptivin dhe paraqitjen artistike të botës nga autori. Mund të thuhet që nxitja mendore, shtysa e brendshme drejt abstraksionit dhe ekspresionit janë tiparet të stilit kadarean që zhvillohet në teknika rrëfimi